
Przeszło 10% Polaków choruje na AMD
Wyniki badań przeprowadzanych w ramach Ogólnopolskiej Akcji Informacyjnej
o chorobie AMD
"Zobacz przyszłość na własne oczy.
Zadbaj o Swój Wzrok".
W dniach od 5 maja do 12 czerwca bieżacego roku w 13 miastach w całej Polsce została przeprowadzona Ogólnopolska Akcja Informacyjna
o chorobie oczu AMD, przebiegająca pod hasłem: "Zobacz przyszłość na własne oczy. Zadbaj o Swój Wzrok".
Organizatorem akcji było Stowarzyszenie Zwyrodnienia Plamki Związanego z Wiekiem AMD przy partnerskim wsparciu firmy Bausch & Lomb - członka Światowej Akcji Zapobiegania Ślepocie Vision 2020.
Celem akcji było zwrócenie uwagi społecznej na problem Zwyrodnienia Plamki Związanego z Wiekiem (z ang. Age-related Macular Degeneration, AMD) oraz metod zapobienia tej chorobie. Ponadto, w ramach akcji zostały przeprowadzane badanie kontrolne dna oka w celu wykrycia AMD.
Akcja cieszyła się ogromnym zainteresowaniem mieszkańców we wszystkich 13 miastach w Polsce (Bielsko-Biała, Kraków, Katowice, Opole, Częstochowa, Piotrków Trybunalski, Łódź, Poznań, Toruń, Bydgoszcz, Gdynia, Kołobrzeg, Szczecin).
W ramach akcji w całej Polsce z badań stwierdzających starcze zwyrodnienie plamki żółtej skorzystało 6 i pół tysiąca osób.
U ponad 10% przebadanych zdiagnozowano AMD
bądź zmiany
w siatkówce oczu charakterystyczne dla tej właśnie choroby.
Większość z tych osób nie znajduje się pod stałą opieką okulistyczną,
a więc są bardziej narażone na upośledzenie
lub utratę wzroku.
L.p. |
Miasto |
Osoby przebadane |
Stwierdzone AMD |
1. |
Bielsko-Biała |
442 |
51 |
2. |
Kraków |
432 |
51 |
3. |
Katowice |
520 |
60 |
4. |
Opole |
603 |
59 |
5. |
Częstochowa |
430 |
39 |
6. |
Piotrków Trybunalski |
525 |
44 |
7. |
Łódź |
891 |
92 |
8. |
Poznań |
407 |
43 |
9. |
Toruń |
746 |
85 |
10. |
Bydgoszcz |
377 |
46 |
11. |
Gdynia |
341 |
35 |
12. |
Kołobrzeg |
394 |
22 |
13. |
Szczecin |
357 |
56 |
|
|
6,465 |
683 |
Zwyrodnienie Plamki Związane z Wiekiem (AMD) jest obecnie najczęstszą przyczyną upośledzenia widzenia i utraty wzroku
w Europie i USA, a zapadalność na tę chorobę stale rośnie.
Dane statystyczne dla USA oraz niektórych krajów UE wskazują,
że ok. 10-15% dorosłej populacji w tych krajach cierpi na AMD.
Dotychczasowe dane naukowe wskazują, że AMD jest wynikiem zaburzenia naturalnej równowagi w systemie eliminacji tzw. wolnych rodników w siatkówce oka (stres oksydacyjny). Wolne rodniki powstają w sposób ciągły w siatkówce jako produkty metabolizmu
i procesów zamiany bodźca świetlnego na elektryczny,
który dociera do naszego mózgu. W warunkach prawidłowych wolne rodniki są bardzo szybko inaktywowane w siatkówce przez wiele substancji o charakterze antyoksydacyjnym takich jak luteina, zeaksantyna, witamina E, witamina C oraz enzymy, w skład których wchodzą mikroelementy cynk i selen. Niedobory substancji antyoksydacyjnych lub zwiększona produkcja wolnych rodników zaburza naturalną równowagę i dochodzi wtedy do uszkodzenia siatkówki
i stopniowej utraty wzroku.
Wiadomo jest, że grupa czynników genetycznych i środowiskowych ma wpływ na zwiększone ryzyko zachorowania na AMD.
Na część
z tych czynników, takich jak: płeć, uwarunkowanie genetyczne
czy wiek nie mamy wpływu. Jest jednak cała grupa czynników ryzyka AMD, na które mamy wpływ i poprzez ich eliminację możemy obniżyć ryzyko zachorowania na AMD. Do najważniejszych czynników ryzyka AMD należą:
- niska gęstość barwnika plamki - barwnik plamki jest zbudowany z substancji antyoksydacyjnych - luteiny
i zeaksantyny. Niska gęstość barwnika plamki oznacza niski poziom najważniejszych substancji antyoksydacyjnych - luteiny i zeaksantyny w siatkówce.
- nieodpowiednia dieta - przewaga pokarmów zawierających nasycone kwasy tłuszczowe oraz niskie spożycie pokarmów pochodzenia roślinnego, głównie szpinaku i brokułów (najważniejsze naturalne źródło luteiny
i zeaksantyny) prowadzi do niedoboru substancji antyoksydacyjnych w siatkówce,
- otyłość - wchłonięte w jelitach ilości luteiny i zeaksantyny odkładają się w tkance tłuszczowej zamiast w siatkówce,
- palenie tytoniu - dym z papierosów jest dodatkowym źródłem substancji oksydacyjnych w organizmie i powoduje zwiększone zużycie substancji antyoksydacyjnych, co przy niezmienionej podaży prowadzi do stresu oksydacyjnego,
- nadmierna ekspozycja na światło słoneczne - przyspiesza zużycie substancji oksydacyjnych oraz pobudza powstawanie wolnych rodników,
- nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń - zaburzenia ukrwienia siatkówki prowadzą do wzmożonej produkcji wolnych rodników.
Brak jest skutecznych metod leczenia AMD. Dostępne metody lecznicza pozwalają jedynie na zahamowanie lub spowolnienie postępu choroby. W związku z tym, bardzo istotnym elementem postępowania z AMD staje się właściwa profilaktyka oraz edukacja społeczna dotycząca AMD.
Właściwa profilaktyka AMD powinna obejmować przeprowadzanie systematycznych badań kontrolnych wzroku u osób po 40-50 roku życia (min. raz do roku)
oraz ograniczanie wpływu czynników ryzyka poprzez stosowanie odpowiedniej diety opartej na pokarmie pochodzenia roślinnego (źródło luteiny i zeaksantyny) oraz rybach morskich (źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych) lub jej suplementacji poprzez przyjmowanie preparatów zawierających luteinę, zeaksantynę, witaminę E, witaminę C, cynk i selen (OcuviteR Lutein) oraz preparatów zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe (OcuviteR Reti-NAT), dbanie
o właściwą wagę ciała, całkowitą eliminację palenia oraz ograniczenie ekspozycji
na światło słoneczne.
|